Tonnus Oosterhof

Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen
 

Tonnus Oosterhof (1953), neerlandicus, was lange tijd werkzaam als freelance tekstschrijver. Daarnaast publiceerde hij gedichten in Tirade en Maatstaf. In 1990 debuteerde hij met de gedichtenbundel Boerentijger, waar hij de C. Buddingh’ prijs voor het beste poëziedebuut voor ontving. Oosterhoff heeft naast gedichten ook twee verhalenbundels en een roman op zijn naam staan. Hij won verschillende literaire prijzen.

Uit het juryrapport:

Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen (De Bezige Bij) –  Tonnus Oosterhoff

Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen is een van de avontuurlijkste, eigenzinnigste en oorspronkelijkste bundels die het afgelopen jaar zijn verschenen. Tonnus Oosterhoffs gedichten staan vol woorden, zinnen en situaties die hoogst ongebruikelijk zijn in de gangbare poëzie. Deze dichter neemt geen genoegen met het voltooide en afgesloten karakter van een gedicht dat vastligt op de pagina. Met allerlei middelen doorbreekt hij het afgeronde en gepolijste dat een gedrukte tekst nu eenmaal aankleeft: hij schrijft in handschrift varianten of toevoegingen door de gedrukte tekst heen, brengt typografisch dynamiek aan in de verschillende stemmen die klinken, laat verschrijvingen of ‘versprekingen’ staan, die hij de loop van het gedicht laat beïnvloeden; ritme, melodie en toonhoogte (van twee Inventies van Bach) roepen door klankassociatie betekenis op en veroorzaken daarmee (taal)werkelijkheid. Vooral op de bij de bundel gevoegde cd-rom met ‘bewegende gedichten’ wordt de lezer deelgenoot van het ontstaansproces en van het spel met het taalmateriaal. Begin en eind van de tekst zijn daar opgeheven. Zowel op de cd-rom als in de papieren bundel is elk gedicht een nieuwe ontdekkingstocht met eigen regels, maar zonder vooropgezet plan of achterliggende theorie. Daardoor maken veel gedichten nieuwe (en soms tegenstrijdige) definities van wat poëzie is noodzakelijk. Oosterhoffs gedichten hebben een volstrekt eigen toon, humor en sfeer en snijden op overtuigende wijze onderwerpen aan als de werking van het geheugen, de waarneming of de taal. Wij zagen ons in een kleine groep mensen veranderen is een verrassende bundel van een belangwekkend dichter.


Gedichten uit de bundel:

?
Klemde het deurtje? Een beetje.
Maar ik stiet het open en liet
– diep snoof ik de zeelucht,
toen blies ik mijn hand leeg –
de dief los.

Dicht boven de golvende golven,
– natuurlijk klemde het hout,
zo lang hield het dieren
en goden gescheiden –
vloog ik mijn dief.

Bezoek aan een gelegenheid

In de bron wordt gelachen.
Ik ben niet aantrekkelijk.
Reik mij de kam aan Han.
Wat een vergissing. Een fiasco.
Nevel kolkt uitgangwaarts.
Niemand wil Eenoog
Vierend zien knielen. Niemand gelooft
In de kat met zeven staarten.

Het probleem is: ik ontglip.
Aan jou ligt het niet, liefste.
Jij hebt niet méér moeite van me te houden
dan heel de wereld.