K. Michel

Winnaar 2000
Waterstudies (Meulenhoff) – K. Michel
Uit het juryrapport:
Deze bundel is het werk van een uiterst zorgvuldig dichter, met een eigen, uniek geluid. Lichtvoetig en tegelijkertijd beheerst. In de twintig gedichten die deze bundel telt, toont de dichter zijn meesterschap. Er staat geen gedicht te veel. Deze poëzie getuigt van een blijmoedige acceptatie van het leven. “Wees bereid au en ja te zeggen”, dicht Michel, en in het slotgedicht heet het: “De kunst is om zo snel te vallen/dat je voorbij jezelf vliegt/en nog net op tijd bent/om jezelf op te vangen”. Wie deze levenskunst verstaat, zal ook meer oog hebben voor het wonderbaarlijke van de wereld lijkt de dichter te suggereren. Michel dringt zich nergens op, maar brengt de verwondering over het leven zelf over op de lezer. Hij doet dit met heldere verzen, vol prachtige beelden, zoals de sanseveria’s die in de ochtendschemering zijn als “een rij groene chorusgirls/die een been hoog in de lucht gooien”. Zijn gedichten spelen zich op verschillende plekken af: aan de Amstel, achter zijn leestafel, op Nova Zembla. Steeds worden de diepere dimensie van het leven en van de ik opgeroepen. “Waar ben ik?”vraagt de dichter zich af, en de lezer met hem. Michel laat de lezer verbaasd verdwalen in een wereld die alledaags is en vertrouwd, maar ook heel raadselachtig.
Gedichten uit de bundel Waterstudies
JONG LANDSCHAP (met Van Ostaijen - citaat)
Wakker worden in de asbak
Oksels en leer
De smaak van sokken
Rondjes lopen onder tandenpoetsglas
Alles wat ik zie
Is uitzicht met ruitenwissers
Gebroken groen, huiskamerkoeien
Ruilverkaveling en spellingvereenvoudiging
De typische cakedoosvorm van het dijkdorp
Drie keer achter elkaar
Zegt iets
Ik wil naar buiten
Mijn hart springt op
De was smelt in mijn oren
Dan regent het aanhalingstekens
‘’Buiten”: een glazen baksteen
In een transparante muur
‘’Over de randen van mijn handen
tasten mijn handen
naar mijn andere handen
onophoudelijk”
GEVAL DRIEHONDERDACHT
Een dicht struikgewas van groene
slingerende potloodlijnen
het handschrift van Emma Hauck
op een vel dat ze in 1909 helemaal volschreef
in de kliniek van Heidelberg
met dat ene als strafwerk herhaalde zinnetje
gericht aan haar man
in tientallen elkaar overlappende regels
'Herzensschatzi komm'
Een stem die opduikt zonder gezicht
als van iemand die je ’s nachts
hardop hoort dromen of telefoneren
door de dunne wand van een hotelkamer
Of de brief aan haar man werd verstuurd, geen idee
en het antwoord laat naar zich raden
Nu staat hij een kleine eeuw later afgedrukt
zonder uitleg, zonder commentaar
in een chique boek over de Prinzhorncollectie
[1]
En ik moet denken aan de boomwortels
die op allerlei plaatsen in mijn stad de tegels
en zelfs het asfalt omhoogdrukken in grillige drempels
die je tijdens het fietsen doen schrikken
scheuren in het wegdek die een glimp tonen
van iets dat krachtig naar adem snakt
Een konvooi van felgekleurde speelgoedbeesten
koerst op de Ierse en Britse kusten af
Drie jaar geleden zijn ze in een storm overboord geslagen
Sindsdien doorkruisen zij de wereldzeeën
gele eendjes, blauwe schildpadden, rode bevers
negenentwintigduizend in getal
Volgens een oceanograaf vandaag in The Times
heeft de bonte stoet al enkele leden verloren
Bij Sitka in Alaska spoelden vierhonderd beesten aan
en ook verderop bij Kodiak werden ze gesignaleerd
Die vondsten stellen de onderzoekers in staat
om hen te volgen op hun barre tocht
Momenteel bevindt het konvooi zich ergens in de Beringstraat
Keurig verpakt in schotsen ijs dobberen ze
met een snelheid van zo’n acht kilometer per uur
in de richting van de Atlantische Oceaan
In dat tempo zal hun ijselijke tocht wel vijf jaar duren
voor ze op de Ierse en Britse stranden rust zullen vinden
Door de beestenboel op drift te volgen
hopen oceanografen hun computermodellen
voor het zeegedrag te kunnen verfijnen
Volgens stromingsdeskundige Curtis Ebbesmeyer
lopen de beesten bij dit experiment geen enkel gevaar
‘Ze zijn veerkrachtig en kunnen zelfs
De zwaarste ontberingen doorstaan’
DOMINO
Er zwemt een barst door het huis
Niemand die luistert
Uit de schaduw groeien schaduwen
in het onderwaterlicht
dat passerende auto's werpen
op de muren rondom het bed
In de diepblauwe stilte
herhaalt een jongetje lipzacht
al wat gezegd is die dag
en stopt woord voor woord
de gaten in het geluid
dat huwelijk heet
De vloer golft
De deurklink is ver
En het jongetje houdt zijn handpalmen
als een boek in zijn handen
en ik lees 'kom terug, ga weg'
Een spreuk, een dominosteen
die een ster slaat
in het glas van mijn huis
Dan begint het buiten
bruidsjurken te sneeuwen
INBLAZING
als iemand die van je houdt niet van je houdt
maar je wel op wil eten terwijl je geen appel bent
noch de wortel uit drie, dan mag nee niet
en kan ja niet
een raadsel dat je rok na rok
afpelt als een ui, treurwerksgewijs
tot alle generaties op zijn
en een stem klinkt
die op oudtestamentische toon beveelt
zit niet zo te kutviolen
[1] Het gaat om het boek ‘
Beyond reason’, art and psychosis from the Prinzhorn collection (Hayward Gallery, London, 1996)
[2] Voor “Konvooi op drift’ werd gebruik gemaakt van een artikel uit
Earth in Space vol. 7 no. 2, oktober 1994 en NRC Handelsblad 21-11-94